Bir yakınınız için ilk kez engelli sağlık kurulu raporu çıkarmanız gerektiğinde “nereye gideceğim, hangi belgeler lazım, ne kadar sürer” soruları kafa karıştırır. Bu rapor; engelli kimlik kartından engelli aylığına, evde bakım yardımından vergi indirimine kadar pek çok hakkın önkoşuludur, bu yüzden doğru hastaneye doğru belgeyle başvurmak zaman kaybını önler.
Bu rehberde engelli sağlık kurulu raporunun 2026 itibarıyla nereden ve nasıl alındığını, adım adım başvuru sürecini, kurulda hangi branşların yer aldığını, raporda neyin yazdığını, çocuklar için ÇÖZGER raporunu, oran düşük çıktığında itiraz yolunu ve raporu e-Devlet’ten nasıl görüntüleyeceğinizi bulacaksınız.
Kısa cevap
- Rapor yalnızca Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği hastanelerden alınır; randevu Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) veya Sağlık Bakanlığı çağrı merkezi üzerinden alınır.
- Başvuru sağlık kurulu sekreterliğine yapılır; branş muayeneleri tamamlandıktan sonra rapor en geç 30 gün içinde çıkar.
- Raporda engel oranı, engel grubu ve bağımlılık değerlendirmesi yer alır; “tam bağımlı” ibaresi evde bakım yardımı gibi haklar için belirleyicidir.
- 18 yaş altı için oran yerine özel gereksinim düzeyinin yazıldığı ÇÖZGER raporu düzenlenir.
- Oran düşük çıkarsa 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edilebilir; rapora e-Devlet üzerinden başvurulamaz, yalnızca görüntülenebilir.
2026’da engelli sağlık kurulu raporu nereden alınır?
Engelli sağlık kurulu raporu yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastaneler tarafından düzenlenir; il sağlık müdürlüğünün yetkili göstermediği bir kurumdan alınan rapor değerlendirmeye alınmaz. Yetkili hastaneler ve itiraz durumunda devreye giren hakem hastaneler Sağlık Bakanlığınca belirlenir ve Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır.
Başvuru genelde şu kanallardan biriyle yapılır:
- MHRS: mhrs.gov.tr üzerinden ilgili branş ya da sağlık kurulu için randevu alınır.
- Çağrı merkezi: Sağlık Bakanlığı çağrı merkezi üzerinden de randevu talep edilebilir.
- Şahsen başvuru: yetkili hastanenin sağlık kurulu sekreterliğine doğrudan gidilebilir.
Kim başvurabilir, hangi branşa yönlendirilir?
Başvuru kişinin kendisi ya da vasisi/yakını tarafından yapılabilir. Poliklinikler kişinin beyan ettiği rahatsızlığa göre belirlenir; sağlık kurulu sekreterliği hangi branşlara gitmeniz gerektiğini randevu sırasında size bildirir.
Rapor ücretli mi?
Engelli sağlık kurulu raporunun ücretine dair tek ve genel bir hüküm yoktur; uygulama hastaneden hastaneye değişebilir. Başvurmadan önce ücreti bağlı olduğunuz hastaneye sormanız en sağlıklısı.
Adım adım başvuru süreci
- Randevu alın. MHRS veya Sağlık Bakanlığı çağrı merkezi üzerinden yetkili bir hastaneden sağlık kurulu randevusu oluşturun.
- Sekreterliğe başvurun. Randevu gününde sağlık kurulu sekreterliğinde dilekçenizi verir, gerekli formu doldurursunuz.
- Branş muayenelerine girin. Beyan ettiğiniz rahatsızlığa göre yönlendirildiğiniz uzmanlık dallarında muayene olursunuz.
- Gerekirse tetkik yaptırın. Görüntüleme, işitme, görme veya bilişsel değerlendirme gibi ek testler istenebilir.
- Kurul değerlendirmesini bekleyin. Branşların bulguları birleştirilir; kurul engel oranını ve raporun ibarelerini belirler.
- Raporu teslim alın. Süreç başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde tamamlanır; raporu hastaneden ya da e-Devlet üzerinden görüntüleyebilirsiniz.
Gerekli belgeler
Hastaneler arasında küçük farklar olabilir; başvurmadan önce sağlık kurulu sekreterliğini arayıp güncel listeyi teyit etmeniz önerilir. Genel olarak aşağıdakiler istenir:
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Kimlik belgesi | T.C. kimlik kartı veya nüfus cüzdanı |
| Başvuru dilekçesi | Sağlık kurulu sekreterliğinde doldurulan matbu form |
| Varsa önceki rapor | Yenileme başvurusunda önceki sağlık kurulu raporu |
| Mevcut tıbbi belgeler | Epikriz, tetkik sonucu, uzman raporu gibi elinizdeki belgeler |
| Fotoğraf | Bazı hastaneler rapor için fotoğraf ister |
| Vasi/veli belgesi | Başvuru vasi ya da veli adına yapılıyorsa mahkeme kararı |
Kurul ve muayene branşları
Engelli sağlık kurulu, tek bir uzmanlık dalıyla sınırlı küçük bir komisyon değildir. Rahatsızlığınız birden fazla dalı ilgilendiriyorsa kurul bir başkan ve en az 7 daimi üyeden oluşur: iç hastalıkları, göz, kulak burun boğaz (KBB), genel cerrahi, nöroloji ve ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları daimi üyedir; fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) uzmanı varsa kurula katılımı zorunludur. Rahatsızlığınız tek bir uzmanlık dalını ilgilendiriyorsa kurul, aynı daldan 3 uzmandan oluşabilir.
Hangi branşlara yönlendirileceğiniz beyan ettiğiniz rahatsızlığa göre değişir; sekreterlik sizi ilgili polikliniklere yönlendirir. Dahiliye, nöroloji, ortopedi, psikiyatri, göz, KBB, kardiyoloji ve göğüs hastalıkları sık görülen branşlar arasındadır.
Raporda ne yazar: oran, süre ve ibareler
Rapor sonunda elinize geçen belgede şu bilgiler yer alır: engel oranı, engel grubu, bağımlılık değerlendirmesi (evet/hayır) ve varsa çalışamayacağınız işler. “Hafif”, “orta” ya da “ağır” gibi bir derecelendirme raporun standart bir bölümü değildir; belirleyici olan oran ve bağımlılık değerlendirmesidir.
Tam bağımlı engelli birey ibaresi, engel oranı %50 ve üzerinde olup günlük yaşam aktivitelerini başkasının yardımıyla bile tek başına gerçekleştiremeyen kişiler için kullanılır; ağır engellilik anlamına gelir. Eski tarihli raporlarda aynı durum “ağır engelli” ibaresiyle geçebilir, ikisi aynı anlamdadır. Bu ibare evde bakım yardımı ve Bakanlık ödemeli kurum bakımı gibi hakların önkoşuludur.
Rapor sürekli ya da süreli düzenlenir; süre raporun üzerinde yazılıdır. Süreli bir raporun bitimine 6 aydan az kala yenileme başvurusu yapmanız gerekir; 18 yaşını dolduran kişiler ise 3 ay içinde erişkin sağlık kurulu raporuna başvurmalıdır.
Engel oranınıza göre başvurabileceğiniz haklardan bazıları:
| Oran / ibare | Sağladığı hak (2026) |
|---|---|
| %40 ve üzeri | Engelli kimlik kartı başvurusu |
| %40–69 | Engelli aylığı: 5.793 TL/ay (gelir ve sosyal güvence şartıyla) |
| %70 ve üzeri | Engelli aylığı: 8.690 TL/ay (gelir ve sosyal güvence şartıyla) |
| “Tam bağımlı” (%50 ve üzeri + bağımlılık) | Evde bakım yardımı (15.755 TL/ay) veya Bakanlık ödemeli kurum bakımı, gelir şartıyla |
| %90 ve üzeri | ÖTV ve MTV araç istisnası; altındaki oranlarda özel tertibat ve sürücü belgesi şartı — bkz. engelli park kartı ve araç kolaylıkları |
Gelir vergisi indirimi, engel oranından ayrı bir çalışma gücü kaybı değerlendirmesine dayanır ve Merkez Sağlık Kurulunca belirlenir: çalışma gücü kaybı en az %80 olan I. derecede aylık 12.000 TL, %60 olan II. derecede 7.000 TL, %40 olan III. derecede 3.000 TL indirim uygulanır (2026). Ayrıca brüt 200 m²’yi geçmeyen tek meskeniniz için emlak vergisinde muafiyet değil, indirimli oran söz konusudur.
Çocuklar için ÇÖZGER raporu
18 yaşından küçükler için düzenlenen rapor engelli sağlık kurulu raporu değil, ÇÖZGER raporudur. Süreç benzer şekilde yetkili bir hastaneye başvuruyla işler, ancak raporun içeriği farklıdır: ÇÖZGER’de bir engel oranı yüzdesi yazılmaz, bunun yerine özel gereksinim varlığı (ÖGV) düzeyi belirtilir.
Raporda “Çok ileri düzeyde ÖGV”, “Belirgin ÖGV” ya da “Özel koşul gereksinimi var (ÖKGV)” ibarelerinden biri yer alır; bu ibareler ağır engelliliği ifade eder ve evde bakım yardımı gibi hakların değerlendirilmesinde esas alınır. ÇÖZGER kurulu en az 4 uzman, bir başkan ve ÇÖZGER yetkili hekiminden oluşur; toplamda en az 6 daimi üye demektir.
Çocuğunuz 18 yaşını doldurduğunda ÇÖZGER raporu geçerliliğini yitirir; 3 ay içinde erişkin engelli sağlık kurulu raporuna başvurmanız gerekir. Bu geçişte aylık, bakım desteği ve vasilik konularında nelerin değiştiğini Engelli Çocuk 18 Yaşına Girince rehberinde bulabilirsiniz.
Oran düşük çıktıysa: itiraz
Verilen orana ya da rapordaki ibarelere itiraz etme hakkınız var. Süreç şöyle işler:
- Raporun elinize ulaşmasından itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne yazılı itiraz dilekçesi verirsiniz.
- İl sağlık müdürlüğü sizi size en yakın farklı bir yetkili hastaneye yönlendirir; orada ikinci kez sağlık kurulu muayenesi yapılır.
- İki rapor birbirini tutuyorsa sonuç kesinleşir. Farklıysa ve itirazınız sürüyorsa dosya hakem hastaneye gönderilir; hakem hastanenin kararı kesindir.
- Kesinleşen bir rapor için aynı konuda yeni başvuru en erken 6 ay sonra yapılabilir.
İtiraz sürecini ve sık karşılaşılan soruları Engelli Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.
e-Devlet’te görüntüleme ve sorgulama
e-Devlet üzerinden rapor başvurusu yapılamaz; başvuru mutlaka yetkili hastaneye yapılır. e-Devlet yalnızca sonuçlanmış raporları görüntülemek için kullanılır: “e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama” hizmetinden T.C. kimlik numaranızla giriş yaparak raporunuzu görüntüleyebilir, gerektiğinde kurumlara bu görüntüyü sunabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
- Yetkilendirilmemiş bir kurumdan rapor almaya çalışmak; böyle bir rapor değerlendirmeye alınmaz.
- 30 günlük itiraz süresini kaçırmak.
- Süreli raporun bitiş tarihini takip etmemek ve yenileme başvurusunu geciktirmek.
- Rapor başvurusunun e-Devlet üzerinden yapılabileceğini sanmak.
- 18 yaşını dolduran çocuk için erişkin raporuna geçişi 3 aylık süre içinde yapmamak.
Sık sorulan sorular
Engelli sağlık kurulu raporu hangi hastanelerden alınır?
Yalnızca Sağlık Bakanlığının yetkilendirdiği hastanelerden alınır; bunlar devlet, üniversite ve bazı özel hastaneler olabilir. Güncel liste Bakanlığın internet sitesinde yayımlanır.
Rapor için randevu nasıl alınır?
Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) veya Sağlık Bakanlığı çağrı merkezi üzerinden yetkili hastanenin sağlık kurulundan randevu alabilir, ya da hastanenin sağlık kurulu sekreterliğine şahsen başvurabilirsiniz.
Rapor kaç günde çıkar?
Süreç, branş muayeneleri tamamlandıktan sonra başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlanır.
Rapor ne kadar süre geçerli?
Rapor sürekli ya da süreli olarak düzenlenir; süre raporun üzerinde belirtilir. Süreli raporlarda bitime 6 aydan az kala yenileme başvurusu yapmanız gerekir.
Orana itiraz nasıl edilir?
Raporun elinize ulaşmasından itibaren 30 gün içinde il sağlık müdürlüğüne yazılı dilekçeyle itiraz edilir; farklı bir yetkili hastanede ikinci muayene yapılır, sonuçlar farklıysa hakem hastanenin kararı kesinleşir.
Raporu e-Devlet’ten nasıl görürüm?
e-Devlet’te “e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama” hizmetinden T.C. kimlik numaranızla raporunuzu görüntüleyebilirsiniz; bu hizmetten yeni başvuru yapılamaz.
Sonraki adım
Rapor elinize geçtikten sonra sırada genelde evde bakım yardımı ya da bir bakım merkezine yerleşme kararı olur; Engelli Bakım Merkezleri dizininden ilinizdeki kurumlara göz atabilir, tıbbi cihaz ihtiyacınız varsa hasta yatağı ve tıbbi cihaz raporu sürecine bakabilirsiniz. Hangi adımın size uygun olduğuna karar veremiyorsanız ücretsiz danışmanlık formunu doldurabilirsiniz; danışmanlık ücretsizdir.
Kaynaklar
- Resmî Gazete — Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik
- Resmî Gazete — Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER)
- e-Devlet — e-İmzalı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu Raporları Sorgulama
- Gelir İdaresi Başkanlığı — Engellilik İndirimi Tutarları